Haberler

Haberler->Editörden - Tarih yazıları->Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadını kim verdi ?   
Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadını kim verdi ?



Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadını kim verdi ?

17 ocak 2011 tarihinde vatan gazetesinin haberine göre Toplumsal Tarih Dergisi’nin Ocak 2011 sayısında İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Mehmet Ö. Alkan imzasıyla yayınlanan, “En Doğru Bildiğimizden Kuşkulanmak; ‘Atatürk’ Soyadı Nasıl Bulundu?” başlıklı yazısında Mustafa Kemal'e Atatürk soyadının verilmesine ilişkin iddialara yer verildi..Bilindiği gibi ve bir çok eserde de belirtildiği gibi Mustafa Kemal'e ‘Atatürk’ Soyadını ünlü dil bilgini ve Konya milletvekili Naim Hazım Ülkü Onat vermiştir.. Mehmet Ö. Alkan ise yazısında aynı görüşte olmadığını ve bunun gerçegi yansıtmadığını iddia etmekte . .

Alkan Türk Dili Tetkik Cemiyeti (TDTC) Başkanı Saffet Arıkan’ın 26 Eylül 1934 tarihinde 2. Dil Bayramı açış konuşmasında, “Ulu Önderimiz Ata Türk Mustafa Kemal” hitabının Atatürk soyadına esin kaynağı olduğunu belirtmekte . Sayın Alkan'ın da belirttiği gibi bu tarih 26 Eylül 1934 , Soyadı Kanunu 21 Haziran 1934'te kabul edilmiştir. Bu tarihten itibaren gerek "Atatürk sofrası"nda ve gerek Cumhuriyet Halk Partisi Meclis Grubu'nda ona layık bir soyadı bulmak için,bazı ileri gelen dil ve tarihçilerin de katılmasıyla, toplantılar yapılmış, bazı isimler tespit edilmiştir .. Buna göre 21 Haziran 1934 ten itibaren zaten Mustafa Kemal'e bir soyadı arayışı başlamıştı.,. ‘Atatürk’ Soyadını Mehmet Ö. Alkan iddia ettiği gibi Saffet Arıkan bulmuş olsaydı , onun gibi bakanlık yapmış siyasetin içinde olan ünlü bir şahsiyetin kardeşinden başka ona ve Atatürk'e yakın diger şahsiyetlerin bunu bilmemesi mümkün olurmuydu ?


Oysa Mithat Şakir Ülkütaşır gibi dönemi iyi bilen gazeteci yazarın yazılarında Naim Hazım Onat'ın Atatürk soyismini bulduğu ve teklif ettiği yazılıdır.Bu kaynaklarda zaten Naim Hazım Saffet Arıkan'ın bir yazısında kullandığı söylenilen ´Türkata, Türkatası gibi isimler için ; ‘gerek yazılışta, gerek söylenişte bana biraz tuhaf geliyor´ diyerek buradan esinlenerek Atatürk soyadını buluyor ve teklif ediyor.. Bunda Saffet Arıkan'ın Türkata, Türkatası (Türkün Atası) gibi önerdiği adlardan dolayı katkısının olduğu , hatta Türklerin Atasını ifade eden kelimelerin (Türkata, Türkatası ) Gazi'nin soyadında yer alması fikri ve önerisininde ona ait olduğu da doğru gözükmektedir...



Resim:Naim Hazım Ülkü Onat
(1889 Konya - 1953 Ankara)



Mustafa Kemal'e Atatürk soyadı ve Naim Hazım Onat ..

Mustafa Kemal'e önerilen : "Etel-Etil, Etealp,Korkut, Araz,Ulaş,Yazır,Emen,Çogaş,Salır,Begit,Ergin,Tokuş,Beşe gibi soyisimlerden sonra Çankaya
daki son toplantıda Saffet Arıkan bir yazısında kullandığı söylenilen "Türkata" ,"Türkatası" gibi iki ad da kendisine arz edilmiş fakat Atatürk'ün , 'bir de arkadaşlar ,ne buyururlar, bakalım" demesi üzerine Konya Milletvekili rahmetli Naim Hazım Onat Bey ,"müsaade buyurulur mu paşam ?" diye söz istemiş,Atatürk de, "arkadaşlar lütfen hocamızı dinleyelim', diyerek sözü Onat'a bırakmıştır.Demekki Mustafa Kemal’e "Türkata" ,"Türkatası" gibi iki ad arz edilmiş..

Naim Hazım Bey, Türk Dil Kurumu'nda da çalışmış Türkçeyi-Osmanlıcayı çok iyi bilen ,her iki alanın gramer ve sentaks kurallarını gerçekten kavramış bir sahsiyetti. Naim Bey, bu husustaki düşüncelerini ise şu şekilde açıklamıştır.
"Türkata, Türkatası gerek yazılışta, gerek söylenişte bana biraz tuhaf geliyor. Arkadaşlar biliyorsunuz tarihimizde bir 'Atabey' sözü ünvanı vardır.Anlamı da, yine biliyorsunuz: Beyin, emirin, şehzadenin, hatta hükümdarın ilimde,idarede, askerlikte mürebbisi,müşaviri, hocası demektir.Atabey, kullanılmış, tarihe geçmiş bir ünvan-ı resmidir.Bu ünvanı taşıyan bir çok Türk büyüğü vardır.Binaenaleyh biz de Türk'e her alanda atalık etmiş,Türklüğü kurtarmış,istiklaline kavuşturmuş olan büyük Gazimize "Atatürk" diyelim, bu soyadını verelim.Bu bana şivemize de daha munis ,daha uygun gibi geliyor."

Gazi, Naim Hazım Onat'ın açıklamasını daha yerinde bulmuş, hatta ona teşekkür etmiş, böylece "Atatürk" soyadı üzerinde oy birliği ile durulmuştur.Bundan sonra,Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na şu üç maddelik kanun teklifi verilmiştir.

"Cumhurreisi Gazi Mustafa Kemal'e "Atatürk"Soyadının verilmesi hakkında Kanun
Madde 1. Kemal öz adlı (öz adı Kemal olan) Cumhurreisimize "ATATÜRK' soyadı verilmiştir.
Madde 2. Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 3. Bu kanun ,Büyük Millet Meclisi tarafından icra olunur."
Kanun, T.B.M.M.'nin 24 kasım 1934 tarihli toplantısında oy birliği ile kabul edilmiş ve 2587 numara ile tespit olunmuştur.Bu kanun , usulü gereğince 27 Kasım 1934 tarihli Resmi Gazete ile de "neşr ve ilan "edilmiştir.

Burada belirtildiği gibi Naim Hazim Onat belki Saffet Arıkan'ın yazısındaki "Türkata" ,"Türkatası" isimlerden esinlerek "Atatürk" soyadını bulmuştur .Naim Hazım Saffet Arıkan'ın yazısındaki adlardan esinlemiş olması kuvvetli ihtimaldir ama tek bir kelime olarak Atatürk soyismini Naim Hazım Onat'ın bulduğu ve teklif ettiği de anlaşılmaktadır.. Naim Hazım Çankayadaki son toplantıda ; "Türkata, Türkatası gerek yazılışta, gerek söylenişte bana biraz tuhaf geliyor büyük Gazimize ' Atatürk ' diyelim, bu soyadını verelim.Bu bana şivemize de daha munis ,daha uygun gibi geliyor “diyerek teklif ve düşüncelerini bildirmiştir..

Bir diğer iddia ise bazı Ermeni kaynaklarda bahsedilen Ermeni asıllı Türk vatandaşı ünlü dilbilimci Agop Dilaçar'ın Atatürk soyismini verdiği yönündeki iddiadır.Kendiside Ermeni asıllı olan Türk vatandaşı Pars Tuğlacı ise kitabında Aksine "Atatürk" soyadının Konya milletvekili Naim Hazım Bey'in önerdiğini yazmaktadır..(3)

Bütün bu kısıtlı bilgilere göre "Atatürk" soyadını Saffet Arıkan'ın bir yazısında kullandığı söylenilen "Türkata" ,"Türkatası" iki adlardan esinlerek Naim Hazım Bey'in bulduğu ve Gazi Mustafa Kemal’e önerdiği daha doğru gözükmektedir..


Naim Hazım Atatürk soyismine kaynaklık eden Atabey ünvanını anlamınıda açıklayarak sıradan gelişigüzel bir kelime olamadığını , Selçuklu devri Türk devletlerinde yaygın olarak kullanılan bir ünvan olup.,"Atabeylik" de, Türk devlet geleneği ve hayatında yer alan önemli bir Türk kurumu olduğunu teferruatlı bir şekilde açıklamaktadır .Tarihi Türk milli kültürünün derin izlerini taşıyan bu soyadındaki "Türk " adı da onu "milli bir lider" ve Türk milletinin en önemli "ortak paydası" haline getirmektedir.


Mustafa Kemal Paşa'nın Naim Hazım'a "ÜLKÜ ONAT" isim ve Soyisim vermesi.

Atatürk soyadını alan Mustafa Kemal ,bir akşam Naim Hazım'a ;Hoca! idealler erişilemeyen şeylerdir.Şu idealin Türkcesini bul..deyince
Naim Hazım: Paşam bizde "Ulku Dağı"vardır.Bu Türkçe'de göz yanılgısıdır.Vardım sanırsınız erişemezsiniz.O Ulku Dağı ulaşılamayan yer olur ...deyince Atatürk;
-Şu Ulku dağını ses uyumuna uydur ...dedi.
Naim Bey: Ülkü çıkar Paşam!...dedi.
Atatürk Naim Hazım'a :Yahu hoca!..sen dürüst adamsın İngilizler dürüste 'On ist" (honest) der,Fransızlar "Onet" (honnête) der.Senin soyadın "Onat"olsun deyince
Naim Bey: "Teveccühünüz"paşam der.Ve Atatürk Naim Bey'e Ülkü ismiyle birlikte NAİM HAZIM BEY,BAY ÜLKÜ ONAT yazılı 8-11-1934 tarihli ve K.Atatürk imzalı belgeyi verir ve Naim Bey'in ismi NAİM HAZIM ÜLKÜ ONAT'dır.


Yazar: Mesut Göçen
baskislaweb@hotmail.com
www.baskisla.nl


Kaynaklar:
M.Ş. Ülkütaşır (1895-1981),-
Atatürk'e Bu Soyadı Nasıl Verildi ve Bunu Kim Buldu", Milli Kültür, Kasım-Aralık 1980, Ocak 1981,s.6.
Resim kaynak:Dr.A Atalay -Milli Mücadele'de Konya Kuva-yı Milliyecileri (2. Cilt) 1997,Çizgi Kitabevi
(3)Şafak Ural, Kâzım Yetiş, Feridun Mustafa Emecen -Çeşitli yönlerden Türk-Ermeni ilişkileri



Gönderen Admin, Çarşamba, 19 Ocak 2011 14:45, Yorumlar(0)
Yorumlar


MKPNews ©2004-2007 mkportal.it
 
 
TurkSecurity.Org


MKPortal M1.1.2b ©2003-2007 mkportal.it
Bu safya 0.61877 saniyede 14 sorguyla oluşturuldu